Turkije

Geografie

Turkije is één van de weinige landen dat over twee continenten verspreid ligt. Een klein deel (3%) ligt in Europa en wordt wel Tracië genoemd en het overige deel ligt in Azië, dat de Anatolische vlakte wordt genoemd. Europa en Azië worden gescheiden door de Bosporus, de zee van Marmara en door de Dardanellen. De totale oppervlakte van Turkije is circa 800.000 km² (circa 22 x zo groot als Nederland). Het land wordt begrensd door een aantal zeeën, aan de noordkant de Egeïsche Zee en aan de zuidkant de Middellandse Zee. De buurlanden zijn in Europa; Bulgarije en Griekenland. In Azië zijn dat Georgië, Armenië, Iran, Irak en Syrië. Door de enorme omvang van Turkije treft u een grote variatie aan landschappen aan. Langs de kusten vindt u de vruchtbare kuststrook die op vele plaatsen harmonieus, via prachtige zandstranden in de zee overgaat. Op andere plaatsen vormen rotskusten de overgang van land naar zee. In het binnenland regeren eindeloze steppen het beeld van Centraal Anatolië. In Cappadocië wordt het beeld bepaald door een maanlandschap en bij Pamukkale door de beroemde witte kalksteenterrassen. In het noorden en noordoosten vindt u hooggebergten met toppen boven de 5000 meter. De hoogste berg van Turkije is de berg Ararat (5156m). Op deze berg zou volgens de bijbel, de Ark van Noach zijn gestrand.

Tijdsverschil

Het is in Turkije 1 uur later dan in Nederland.

Klimaat

De zuidelijke ligging van Turkije doet vermoeden dat er in het hele land een subtropisch klimaat zou heersen. Dit is echter niet het geval. Door de natuurlijke barrières zoals bergketens kent het land een aantal klimaatzones. Aan de westkust en de zuidkust heerst een mediterraan klimaat. De zomers zijn daar warm en heet en de winters mild. De zuidkust kent daarbij ten opzichte van de westkust vooral in de winter, hogere temperaturen. Het binnenland kent een landklimaat. De zomers zijn daar heet en droog en de winters koud, met in het oostelijk deel rijke sneeuwval. Het gebied rondom de Zwarte Zee kent een mild klimaat, zowel in de zomer als in de winter, met het hele jaar door regenval.

Bevolking

De bevolking van Turkije kent een veelvoud aan verschillende volkeren. De grootste groep wordt gevormd door de Turken. Oorspronkelijk leefden de Turken op de steppen van Azië. Rond 3000 v. Chr. vestigden Turkse stammen zich in Anatolië. Daarnaast leven er in Turkije Koerden, die verdeeld wonen over Turkije, Irak en Iran; Arabieren die in de grensstreek met Syrië wonen; Armeniërs in Istanbul en omgeving; Grieken in de buurt van Istanbul; Joden (voornamelijk van Spaanse afkomst) en Lhasen aan de Zwarte Zee kust. Totaal leven er in Turkije circa 63 miljoen mensen. Ondanks de verschillende achtergronden hebben ze allemaal één ding gemeen: de gastvrijheid. Zeker aan de kust is de bevolking erg gastvrij. In de binnenlanden zijn ze misschien in eerste instantie iets terughoudender, maar men is zeker nieuwsgierig en wil graag met "de vreemdeling" kennis maken. U kunt zich dus gerust uit laten nodigen voor een kopje Turkse koffie of Turkse thee, een gebaar van gastvrijheid.

Vervoer

Zoals overal ter wereld willen mensen zich ook in Turkije laten verplaatsen van de ene naar de andere plek. Daarvoor bestaan verschillende mogelijkheden. Sommige daarvan zijn in Nederland ook bekend, andere weer niet. Het meest bekende vervoermiddel in Turkije is de Dolmus. Dit is een vervoermiddel dat we in Nederland niet kennen. Dolmus betekent letterlijk "vol". De Dolmus is een klein busje dat via een bepaalde route rijdt. U kunt langs die route gaan staan en als er een busje aankomt, hoeft u alleen maar uw hand op te steken, als teken dat de bus moet stoppen. Deze busjes zijn erg goedkoop, maar kunnen soms behoorlijk vol zitten. In de toeristencentra rijden ze tegenwoordig met goede en moderne busjes. Als u in de binnenlanden met een Dolmus wilt reizen kan het voorkomen dat het materiaal niet zo modern is en dat u tussen de schreeuwende kinderen en kakelende kippen zit. De taxi is een ander veel gebruikt vervoermiddel. Het is een stuk comfortabeler dan een Dolmus, maar ook een stuk duurder. De prijs van een taxi in Turkije ligt echter wel onder de prijs die we in Nederland voor een taxi betalen. De taxi's in Turkije werken met een taximeter en zijn herkenbaar aan de zwart gele strepen en het bord op het dak. Gedurende de nacht geldt net als in Nederland een hoger tarief. Als u over langere afstanden in Turkije wilt reizen is de bus het beste vervoersmiddel. De bus is veelal sneller dan de trein en komt ook op meer plaatsen. Het spoorwegnetwerk is niet zo uitgebreid in Turkije. Echter het netwerk van buslijnen is zeer uitgebreid. Reizen per bus en trein is niet duur in Turkije. Autohuur is ook mogelijk. Er zijn auto's in verschillende categorieën te huur. Erg populair is de jeep. Wees echter voorzichtig met het huren van een auto. Het verkeer is anders dan we in Nederland gewend zijn.

Winkelen

Voor de winkelliefhebber is Turkije een Eldorado. In elk dorpje of stad zijn vele winkeltjes die een keur aan artikelen verkopen. Turkije staat voornamelijk bekend om zijn leerproducten, aardewerk, kleding, handtassen, handwerk en goud. Eigenlijk is alles te koop in Turkije. Over het algemeen zijn de aangeboden goederen goedkoper dan in Nederland. Betaal echter nooit de eerste prijs die door de verkoper genoemd wordt, dit is slechts een "bod" van de verkoper. Er wordt van u verwacht dat u een tegenbod doet. Dit is een standaard ritueel. Het afdingen hoort bij het vak van koopman. Zou u niet afdingen heeft de verkoper niet het gevoel gewerkt te hebben voor de uiteindelijk tot stand gekomen prijs. Wees echter wel reëel bij het afdingen, de verkoper moet 's avonds ook nog wat verdiend hebben. In de grotere steden bevinden zich ook moderne winkelcentra, waarbij afdingen niet standaard is.

Tradities

Voor Turkije zijn tradities erg belangrijk. Men vindt veel van deze tradities terug in de folklore. Deze folklore treft men overal aan. Aan de kust als vermaak voor de toeristen en in het binnenland als manier van uiten tijdens bijvoorbeeld een feest. Iedere streek heeft zo zijn eigen dans en instrumenten. Over het algemeen worden er blaas-, snaar- en slaginstrumenten gebruikt. Een van de blaasinstrumenten is de Sipsi, een hoogklinkende fluit die veelal aan de Egeïsche kust wordt gebruikt. Naast de folklore kent Turkije religieuze tradities, die naarmate men verder in het binnenland komt sterker aanwezig zijn.

Feestdagen

De datum van religieuze feestdagen is afhankelijk van de islamitische kalender die gebaseerd is op het maanjaar. Omdat een maanjaar maar 354 dagen telt, verschuiven de feesten elk jaar met een aantal dagen. De belangrijkste godsdienstige feestdagen vinden plaats aan het einde van de Ramadan (vastentijd). Deze feesten zijn het Suikerfeest (3 dagen) en het Offerfeest (4 dagen). Gedurende deze feesten ligt het openbare leven zo goed als plat. Echter in de toeristengebieden gaat het leven gewoon door. Tijdens het offerfeest wordt er door iedereen die het zich kan veroorloven een schaap geslacht. Het vlees en de huid worden gedeeld met anderen als vorm van geschenk. Naast religieuze feestdagen kent Turkije ook nog officiële feestdagen. Dit zijn op 1 januari nieuwjaarsdag, op 23 april nationale onafhankelijkheidsdag en dag van het kind, 1 mei dag van de lente, 19 mei dag van de jeugd en de sport, 27 mei dag van de grondwet, 30 augustus herdenkingsdag van de overwinning op de invasie in 1922 en op 29 oktober dag van de republiek. Daarnaast kent elke regio in Turkije zijn eigen feestdagen.

Kleding

Over het algemeen volstaat luchtige kleding, maar in het voor- en naseizoen kan het in de avond flink afkoelen. Een trui of sweatshirt is dan geen overbodige luxe. In de toeristencentra is de korte broek en de minirok algemeen geaccepteerd in het straatbeeld. Indien u echter het binnenland in gaat moet u er rekening mee houden dat het niet op prijs gesteld wordt dat u te veel bloot laat zien. Blote benen, buiken en schouders (voor zowel man als vrouw) tonen dan ook een gebrek aan eerbied voor de plaatselijke bevolking. Bij een bezoek aan een moskee zijn dames verplicht een hoofddoek te dragen. Veelal zijn die bij de ingang te "huur". En..... schoenen uit! Dit geldt ook voor een bezoek bij Turkse mensen thuis. Tip: neem bij bezoekjes naar het binnenland en moskeeën een broek met afritsbare pijpen mee!

Taal

De Turkse taal behoort tot de groep van Ural-Altaische talen die verwant is aan de Fins-Oegrische. Het Turks wordt in het Romeinse schrift geschreven, net als het Nederlands. Wereldwijd spreken er 150 miljoen mensen Turks.

Politiek

De Turkse republiek bestaat ruim 80 jaar. Sinds 1928 is Turkije een seculaire staat waarin staat en religie van elkaar gescheiden zijn. Dit houdt onder meer in dat religieuze zaken geen invloed mogen hebben op het openbare leven of de politiek en dat de positie van de vrouw een stuk verbeterd. De vrouw heeft bijvoorbeeld stemrecht. Turkije is een democratie met meerpartijen stelsel, gebaseerd op de rechten van de mens en de wetgeving en beginselen van de sociale rechtvaardigheid. De grote Nationale Vergadering (vergelijkbaar met ons parlement) wordt door het volk gekozen en de uitvoerende macht ligt bij de eerste ministerraad. Turkije is lid van de NAVO, de Raad van Europa en maakt deel uit van de douane-unie binnen de Europese Unie.

Economie

In de afgelopen decennia is de welvaart in Turkije flink toegenomen. Dit wil echter niet zeggen dat er geen armoede meer heerst. Vooral in het binnenland zijn nog veel plekken waar de bevolking het met weinig middelen moet doen. Daarnaast heeft Turkije pas na de tweede wereldoorlog de kans gekregen om industrieën te ontwikkelen. Het grootste deel van de bevolking is echter nog werkzaam in de landbouw. Katoen, wol, groenten, granen, fruit en tabak behoren tot de grootste bron van inkomsten. Met de komst van het toerisme heeft Turkije in ieder geval een nieuwe grote inkomstenbron aangeboord, die er mede voor zorgt dat de welvaartsgroei voor de gehele bevolking merkbaar begint te worden.

Geld

De Turkse munteenheid is de Turkish Lira (TL). Het is voordeliger geld te wisselen in Turkije. In de grote steden en toeristencentra is het eenvoudig om geld op te nemen uit de geldautomaten met uw bankpas of creditcard. Het is bij de meeste geldautomaten mogelijk Euro’s te pinnen. Contant geld kunt u vrijwel overal wisselen, bij banken, winkels of hotels. Veelal geven de banken de beste koersen. Creditcards en Euro’s worden op veel plaatsen geaccepteerd, echter in kleine winkels of restaurants kan de acceptatie minder zijn.

Religie

De Islam is verreweg de grootste godsdienst in Turkije. Circa 95% van de bevolking hangt dit geloof aan, dat in de zevende eeuw is ontstaan in Mekka. Islam betekent letterlijk "onderwerping aan de wil van God". De "bijbel" van de Islam is de Koran. Hierin staat de leer van de Islam, zoals God (Allah) het de profeet Mohammed heeft ingegeven. Tegenwoordig beleeft in Turkije ieder op zijn eigen manier het geloof. In het binnenland en het oosten wordt er meer naar de regels van de Koran geleefd. In het westen hangt men wel het islamitische geloof aan, maar wordt er minder streng naar de leefregels uit de Koran gekeken. Sinds Atatürk door zijn hervormingen van Turkije een moderne staat naar "westers" voorbeeld heeft gemaakt, zijn staat en religie gescheiden, waardoor Turkije geen Islamitische staat is en een totale godsdienstvrijheid gegarandeerd wordt.

Eten en Drinken

De Turkse keuken staat bekend om haar veelzijdigheid. De keuken behoort tot de top 5 van de wereld. Een rijke variatie aan verse groenten, soepen, vlees, vis en gebak, die smaakvol worden bereid met de vele geurige kruiden en specerijen die het land voorbrengt. Eten is voor het Turkse volk één van de belangrijkste gebeurtenissen van de dag. Voor de bereiding van de maaltijd worden meerdere uren per dag in de keuken door gebracht. Tijdens een bezoek aan Turkije krijgt u volop de gelegenheid kennis te maken met deze fantastische gerechten. Een maaltijd begint meestal met een aantal Meze. Dit zijn voorgerechtjes zoals gevulde wijnbladeren of een yoghurt salade. Het hoofdgerecht bestaat meestal uit gegrild lamsvlees of rundvlees in al haar vormen, gecombineerd met brood en salade. Voor het dessert is de keuze aan gebak en zoetwaren haast oneindig groot, maar is de Baklava het meest populair. Dit zijn laagjes bladerdeeg, overgoten met honingsiroop. In de meeste hotels kunt u een combinatie van traditionele Turkse en internationale gerechten verwachten. In de lokale Turkse restaurants krijgt u Turks eten geserveerd. Bij deze lekkernijen wordt natuurlijk ook gedronken. Turkije kent een aantal heel goede wijnen die prima smaken bij het eten. Naast wijn, produceert Turkije ook lekker bier en natuurlijk de Raki, een sterke anijsdrank, die puur of met water gedronken kan worden. Naast deze alcoholische drankjes zijn de Turkse koffie en de Turkse thee (zeer sterk) ook zeker aan te bevelen.